ciekawostki

PIERWSZY KONSTRUKTOR PIRAMID

Tak wiele mówi się o piramidach. Ale czemu mają one właśnie taki kształt? Dlaczego tworzą one ten masywny grobowiec, w którego wnętrzu kryje się sarkofag faraona? Przecież ktoś musiał wymyślić, uzasadnić jej kszt ałt, zbudować ją.

Imię tego geniusza, chyba pierwszego geniusza w historii ludzkości, a nawet jego wygląd, są nam znane. Znalazł sławę za życia i pamięć w tysiące lat po śmierci. Był nim mianowicie Imhotep , współczesny faraonowi Dżeserowi, założycielowi III dynastii, budowniczy. Do jego czasów w Egipcie nie istniało prawie budownictwo z kamienia. Domy mieszkalne wznoszo no z drewna, trzcin lub gliny, a pałace i mastaby (grobowce w kształcie prostopadłościanu) - z cegły surowej, a czasem wypalanej.

Dżeser, jak przystało faraonowi, też za życia zaczął sobie budować grobowiec - solidną mastabę, która częściowo zachowała się do naszych czasów. Mastabę wybudowano, lecz nie wykorzystano jej zgodnie z przeznaczeniem.

Zapewne Imhotep był młodszy od faraona albo też zdobył sławę w późniejszym okresie jego panowania i kiedy drogi Dżesera i architekta przecięły się, mastaba była już prawie gotowa . Tylko w ten sposób można wytłumaczyć fakt, że porzuciwszy stary grobowiec, faraon zaczął budować od nowa - wznosić pierwszą prawdziwą, wynalezioną przez Imhotepa, piramidę. Budulcem był kamień.

Piramida ta nie wyglądała jednak tak, jak najbardziej wszystkim znana, piramida Cheopsa. Na tradycyjną mastabę (co prawda niepospolitych rozmiarów) nałożono bowiem drugą, mniejszą. Na tej drugiej oparto mniejszą. W t en sposób oparto na sobie sześć mastab - narodziła się piramida schodkowa. Ma ona mniej więcej siedemdziesiąt metrów wysokości. Znajduje się w Sakkarze.

Drugi wynalazek Imhotepa także wiąże się z piramidą Dżesera. Po raz pierwszy wokół grobowca faraona powstał zespół

świątynny, również zbudowany z kamienia. Oczywiście Imhotep nie od razu zerwał z tradycjam i budownictwa drewnianego: kolumny, gzymsy, dachy i ściany gmachów odtwarzały dokładnie wszystkie strukturalne i zdobnicze detale dawnych, drewnianych i ceglanych, form architektury egipskiej.

Geniusz Imhotepa nie ograniczał się jedynie do budownictwa. Będąc, jak wielu wybitnych ludzi w owym czasie, kapłanem, zapisał się w pamięci potomnych jako wielki mag i czarnoksiężnik - świt nauki nieuchronnie związany jest z magią. Imhotep był też pisarzem. Jego "Złote myśli", będące zaczątkiem egipskiej literatury, do dziś zachowały się w folklorze. Po śmierci wyniesiono Imhotepa do egipskiego panteonu - został patronem skrybów. Przed przystąpieniem do pracy skrybowie lali na podłogę wodę - symbol bezkrwawej ofiary składanej swojemu bogu. Imhot ep był zresztą bogiem podwójnie - pamiętano o nim po dwóch tysiącleciach. Starożytni grecy czcili go bowiem jako boga medycyny. Posąg Imhotepa był pierwszym w świecie posągiem uczonego. Jego szczątki znaleziono w świątyni faraona - jest to jeszcze jeden dowód na to, że prawdziwy geniusz często znajduje uznanie za życia. Jeżeli chodzi o późniejsze posągi, to trudno znaleźć w świecie ważniejsze muzeum, gdzie nie byłoby brązowej lub kamiennej s tatuy Imhotepa. W Memfis istniała nawet poświęcona mu świątynia.